18th India State of Forest Report – 2023
Forest Survey of India
- ಇದು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ವರ್ಷ – 1981 ಜೂನ್ 1
- ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿ ಇರುವುದು – ಡೆಹರಾಡೂನ್,
- ಉತ್ತರಾಖಂಡ್ ಅರಣ್ಯ ವರದಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದವರು – ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ
- 2023ರ ವರದಿಯು 18ನೇ ವರದಿಯಾಗಿದೆ, ಮೊದಲ ವರದಿ 1987ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿತ್ತು.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ –
ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೌಲ್ಯ ಮಾಪನದ ಪ್ರಕಾರ, ಒಟ್ಟು ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು 8,27,357 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಗಿದೆ, ಇದು ದೇಶದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದ ಶೇಕಡಾ 25.17 ರಷ್ಟಿದೆ.
ಅರಣ್ಯ ಕವಚವು(ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ) ಸುಮಾರು 7,15,343 ಚದರ ಕಿಮೀ (21.76%) ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಆದರೆ ಟ್ರೀ ಕವರ್ (ಮರಗಳ ಪ್ರದೇಶ) 1,12,014 ಚದರ ಕಿಮೀ (3.41%) ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
2021ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವೃಕ್ಷ ವ್ಯಾಪ್ತಿ 1445 ಚ.ಕಿ.ಮೀ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವರು ಸಂತಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
(ಇದರಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 156 ಚದರ ಕಿಮೀ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು 1289 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ಮರಗಳ ಹೊದಿಕೆಯ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ)
2021 ರಿಂದ 2023ರವರೆಗೆ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಹೊದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ರಾಜ್ಯಗಳು –
1. ಛತ್ತೀಸಗಢ್ – 684 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ
2. ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ – 559 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ
3. ಒಡಿಶಾ – 559 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ
4. ರಾಜಸ್ಥಾನ – 394 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ
2021 ರಿಂದ 2023ರವರೆಗೆ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಮೊದಲ ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳು –
1. ಮಿಜೋರಾಂ (242 ಚದರ ಕಿಮೀ)
2 ಗುಜರಾತ್ (180 ಚದರ ಕಿಮೀ)
3. ಒಡಿಶಾ (152 ಚದರ ಕಿಮೀ).
2021 ರಿಂದ 2023ರವರೆಗೆ ಪ್ರದೇಶವಾರು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳೆಂದರೆ –
1. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ (85,724 ಚದರ ಕಿಮೀ)
2. ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ (67,083 ಚದರ ಕಿಮೀ)
3. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ(65,383 ಚದರ ಕಿಮೀ)
4. ಛತ್ತೀಸಗಢ್ (62,350 ಚದರ ಕಿಮೀ)
5. ಒಡಿಶಾ (58,597 ಚದರ ಕಿಮೀ)
6. ಕರ್ನಾಟಕ (47,033 ಚದರ ಕಿಮೀ)
2021 ರಿಂದ 2023ರವರೆಗೆ ಪ್ರದೇಶವಾರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳೆಂದರೆ –
1. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ (77,073 ಚದರ ಕಿಮೀ)
2. ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ (65,882 ಚದರ ಕಿಮೀ)
3. ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ (55,812 ಚದರ ಕಿಮೀ)
4. ಒಡಿಶಾ (52,434 ಚದರ ಕಿಮೀ)
5. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ( 50,853 ಚದರ ಕಿಮೀ)
6. ಕರ್ನಾಟಕ (39,254 ಚದರ ಕಿಮೀ)
ಒಟ್ಟು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ –
1. ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ (91.33 ಪ್ರತಿಶತ)
2. ಮಿಜೋರಾಂ (85.34 ಪ್ರತಿಶತ)
3 ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪ (81.62 ಪ್ರತಿಶತ
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ –
ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು 19 ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದ ಶೇಕಡಾ 33 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಜೋರಾಂ, ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ, ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪ, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್, ಮೇಘಾಲಯ, ತ್ರಿಪುರ ಮತ್ತು ಮಣಿಪುರ ಎಂಬ ಎಂಟು ರಾಜ್ಯಗಳು/UTಗಳು ಶೇಕಡಾ 75 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ –
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ – 4992 ಚ.ಕಿ.ಮೀಟರ್ –
ಭಾರತದ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯದ ಹೊರಗೆ ಮರಗಳ ಒಟ್ಟು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ದಾಸ್ತಾನು 6,430 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಮ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ 4,479 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಮ್ ಕಾಡುಗಳ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು 1,951 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಮ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಹೊರಗೆ ಇದೆ.
ಅರಣ್ಯದೊಳಗೆ 91 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಮ್ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಹೊರಗೆ 171 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಮ್ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಹಿಂದಿನ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒಟ್ಟು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸ್ಟಾಕ್ 262 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಮ್ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.
ದೇಶದ ಬಿದಿರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 1,54,670 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 2021 ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕೊನೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಬಿದಿರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 5,227 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.
ಅರಣ್ಯದ ಹೊರಗಿನ ಮರಗಳಿಂದ ಮರದ ಒಟ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಭಾವ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 91.51 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಮ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಇಂಗಾಲದ ಸಂಗ್ರಹವು 7,285.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ಗಳೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ದೇಶದ ಕಾರ್ಬನ್ ಸ್ಟಾಕ್ನಲ್ಲಿ 81.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.
ಕಾರ್ಬನ್ ಸೀಕ್ವೆಸ್ಟ್ರೇಶನ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ NDC ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗುರಿಯ ಸಾಧನೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಭಾರತದ ಇಂಗಾಲದ ಸ್ಟಾಕ್ 30.43 ಶತಕೋಟಿ ಟನ್ಗಳಷ್ಟು CO2 ಗೆ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ; 2005 ರ ಮೂಲ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ 2.5 ರಿಂದ 3.0 ಶತಕೋಟಿ ಟನ್ಗಳ ಗುರಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತವು ಈಗಾಗಲೇ 2.29 ಶತಕೋಟಿ ಟನ್ಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಸಿಂಕ್ ಅನ್ನು ತಲುಪಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಅರಣ್ಯ – 2023
2023ರ ಅರಣ್ಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಕರ್ನಾಟಕವು 39,254.27 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಭೂ ಪ್ರದೇಶದ ಶೇಕಡಾ 20.47ರಷ್ಟಿದೆ.
2023ರ ಅರಣ್ಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಕರ್ನಾಟಕವು 47,033.42 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಭೂ ಪ್ರದೇಶದ ಶೇಕಡಾ 24.52ರಷ್ಟಿದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ –
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯವು ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 6ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರಣ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು –
1) ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ – ಶೇಕಡಾ 79.24
2) ಶಿವಮೊಗ್ಗ – ಶೇಕಡಾ 50.62
3) ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು – ಶೇಕಡಾ 56.34
ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಅರಣ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
1) ವಿಜಯಪುರ – ಶೇಕಡಾ 0.25
2) ಕೊಪ್ಪಳ – ಶೇಕಡಾ 0.66
3) ರಾಯಚೂರು – ಶೇಕಡಾ 0.57
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯ ನೀತಿ – 1988
1988ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ 33% ಅರಣ್ಯದ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ –
ಪ್ರಪಂಚದ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು (54 ಪ್ರತಿಶತ) ಕಾಡುಗಳು ಕೇವಲ ಐದು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ – ರಷ್ಯಾ (20.1%), ಬ್ರೆಜಿಲ್ (12.2%), ಕೆನಡಾ (8.6%), ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ (7.6%) ಮತ್ತು ಚೀನಾ (5.4%)
